Mag je AI gebruiken tijdens een sollicitatiegesprek? Regels en uitzonderingen

Ga vóór je AI inzet tijdens een sollicitatiegesprek na of die toepassing in die ronde is toegestaan. Voor jezelf oefenen, live antwoorden laten genereren en een selectietest waarbij AI uitdrukkelijk is toegestaan, zijn verschillende activiteiten. Toestemming voor de ene activiteit geldt niet automatisch voor de andere.

Dat onderscheid is van belang, of je nu in Europa of in Noord-Amerika solliciteert. Je kunt niet betrouwbaar afleiden wat is toegestaan aan de hand van de vestigingsplaats van het bedrijf, zijn enthousiasme voor AI of de software die het voor het gesprek gebruikt. Raadpleeg daarvoor de instructies voor kandidaten.

Het doel is om je ervaring en oordeelsvermogen te laten zien binnen de afgesproken beoordelingsvoorwaarden. Bereid je voor om zelfstandig te antwoorden, vraag uitleg bij onduidelijke regels en maak onderscheid tussen hulpmiddelen die het gesprek toegankelijk maken en tools die antwoorden voor je leveren.

Wat betekent ‘AI gebruiken tijdens een sollicitatiegesprek’ eigenlijk?

Die omschrijving kan op drie heel verschillende situaties slaan: een werkgever die een geautomatiseerd interview afneemt, een kandidaat die vooraf oefent met een simulator, of een kandidaat die tijdens de beoordeling ondersteuning ontvangt.

Een geautomatiseerde interviewer geeft je op zichzelf geen toestemming om met een andere tool antwoorden te genereren. En vooraf oefenen met je eigen ervaringen is iets anders dan software een vraag laten beantwoorden die tijdens het gesprek wordt gesteld.

Als de werkgever AI gebruikt om het gesprek te voeren, lees dan wat je kunt verwachten van een AI-screeningsinterview. Deze gids gaat over wat jij als kandidaat mag gebruiken.

Wat de gepubliceerde regels van werkgevers laten zien

De onderstaande regels zijn gecontroleerd op 18 oktober 2026. Het zijn voorbeelden van individuele werkgevers, geen regels voor alle bedrijven in de landen waar deze werkgevers werven.

SAP: de richtlijnen voor kandidaten maken onderscheid tussen voorbereiding en je eigen prestaties tijdens de beoordeling. AI-hulp in realtime is verboden tijdens video-interviews, telefonische interviews en interviews met opgenomen antwoorden. SAP beschouwt AI-hulp bij online assessments als valsspelen. Ook verzonnen kwalificaties en het vervangen van je eigen inbreng door gegenereerde antwoorden zijn volgens de richtlijnen niet toegestaan.

Instacart: de richtlijnen staan voorbereiding toe, maar verbieden AI tijdens live gesprekken, tenzij er expliciet om wordt gevraagd als onderdeel van een presentatie waarin je je vaardigheden laat zien. Er is een specifieke uitzondering in de selectieprocedure voor senior software engineers: de Karat Next Gen-ronde, waarin AI-gebruik is toegestaan en wordt aangemoedigd. Die uitzondering geldt niet voor elke ronde.

St. James's Place: de richtlijnen voor kandidaten aan het begin van hun loopbaan staan hulp bij ideeën, structuur en voorbereiding toe. Ze waarschuwen wel tegen verzonnen ervaringen, volledig gegenereerde antwoorden en voorgekookte scripts.

Daaruit volgt geen algemene regel dat ‘AI verboden is’ of dat ‘AI-gebruik nu van je wordt verwacht’. Controleer het beleid en de uitnodiging die horen bij jouw functie, locatie en fase van de procedure. Lijken ze elkaar tegen te spreken, vraag de recruiter dan om duidelijkheid voordat je verdergaat.

Controleer de regels per stap

Dat je bij een opdracht bronnen mag raadplegen, betekent niet dat je ook onbeperkt AI mag gebruiken. Toestemming om een probleem te onderzoeken is niet vanzelf toestemming om een gegenereerde oplossing in te leveren.

Vraag precies wat je wilt weten, niet alleen ‘Mag ik AI gebruiken?’

Begin bij de handleiding voor kandidaten, de uitnodiging, de opdrachtomschrijving en eventuele geheimhoudingsinstructies. Vraag daarna naar de concrete functie van de tool. Vooraf ideeën bedenken, spraak omzetten naar tekst en antwoorden genereren zijn verschillende toepassingen.

‘Kun je vóór [naam van de ronde] bevestigen welke tools zijn toegestaan? Ik wil graag duidelijkheid over de regels voor [specifieke functie, zoals codesuggesties of zoeken op internet]. Zijn er beperkingen aan de tool of aan het delen van het materiaal voor het assessment, en moet ik het gebruik ergens vermelden?’

Bewaar het antwoord bij je voorbereidingsnotities. Vraag het opnieuw als de instructies voor een latere ronde anders zijn. Een recruiter die onderzoek toestaat voor een thuisopdracht, heeft daarmee niet automatisch hulp tijdens het vervolggesprek goedgekeurd.

Heb je bij het begin van de sessie nog geen duidelijkheid, stel de vraag dan voordat de beoordeelde opdracht begint. Schakel geen ongeoorloofde hulp in om pas achteraf uit te zoeken wat er mag.

Oefen om minder afhankelijk te worden van hulp

Begin met een vraag die relevant is voor de functie en beantwoord die zelf. Als je eerst een door AI gegenereerd voorbeeldantwoord bekijkt, kun je vooral andermans formuleringen gaan oefenen in plaats van je eigen ervaring terug te halen.

Gebruik een eenvoudige oefencyclus:

1. Beantwoord de vraag zonder hulp. Leg de situatie, jouw verantwoordelijkheid, je beslissingen en het resultaat uit.

2. Zoek het zwakke punt. Was je antwoord vaag, te lang of onduidelijk over wat je zelf hebt gedaan?

3. Verbeter de structuur zonder de feiten te veranderen. Neem geen verzonnen cijfers, verantwoordelijkheden of expertise over.

4. Probeer een vervolgvraag die je nog niet hebt voorbereid. Bespreek een afweging, een fout of wat je anders zou doen, zonder een tekst voor te lezen.

De laatste stap laat zien of je de ervaring inhoudelijk kunt toelichten en niet alleen een antwoord hebt ingestudeerd. De STAR-methode kan je helpen het verhaal te structureren zonder dat je aan één formulering vastzit.

Voer je het gesprek in een andere taal dan je moedertaal, oefen dan ook in die taal. Maak je zinnen eenvoudiger totdat je hetzelfde punt natuurlijk kunt uitleggen. Je voorbereiding verbeteren is iets anders dan een tool voor live vertaling of antwoordgeneratie gebruiken tijdens een taaltoets; vraag apart naar de regels daarvoor.

Wat je doet als AI expliciet is toegestaan

Ook in een ronde waarin AI is toegestaan, moet je de opdracht begrijpen. Vraag welke tools en accounts zijn goedgekeurd, of je het materiaal naar externe diensten mag sturen en hoe de beoordelaar wil dat je je eigen bijdrage uitlegt.

Bekijk bij een programmeeropdracht de gegenereerde wijzigingen, controleer de aannames, voer passende tests uit en leg uit welke keuzes je overneemt of afwijst. Behandel een voorgestelde implementatie van ontbrekende waarden, bijvoorbeeld als nul, controleer dan eerst of dat gedrag aan de eisen voldoet voordat je erop voortbouwt.

Hetzelfde principe geldt buiten softwareontwikkeling. Maak bij een businesscase onderscheid tussen de aangeleverde gegevens en je aannames. Controleer bij een presentatie elke bewering die je als feit presenteert. Een resultaat dat overtuigend overkomt, bewijst niet dat het antwoord inhoudelijk klopt.

Verberg niet waar de hulp een rol speelde. Uitleggen hoe je een resultaat hebt beoordeeld, zegt meer dan doen alsof je het zonder hulp hebt gemaakt terwijl de opdracht tools uitdrukkelijk toestond.

Controleer de regels voor thuisopdrachten apart

Lees de opdrachtomschrijving voordat je begint. Controleer of de werkgever onderscheid maakt tussen proeflezen, brainstormen, onderzoek en het genereren van inhoud. Ga er niet van uit dat een tool die je in je huidige werk vaak gebruikt, ook is toegestaan bij een assessment van een andere werkgever.

Moet je vermelden welke hulp je hebt gebruikt, beschrijf dan de werkelijke bijdrage:

‘Ik heb [goedgekeurde tool] gebruikt om suggesties voor testgevallen te krijgen. Ik heb de implementatie geschreven, de relevante gevallen geselecteerd, de verwachte resultaten gecontroleerd en suggesties verwijderd die niet aan de specificatie voldeden.’

Gebruik deze beschrijving alleen als die klopt. Vermelden wat je hebt gedaan, maakt verboden gebruik niet achteraf alsnog toegestaan. Bewaar genoeg notities om je werkwijze uit te leggen, maar bewaar vertrouwelijk materiaal van het assessment alleen voor zover de werkgever dat toestaat.

De gids over je voorbereiden op een praktijkopdracht in de selectieprocedure gaat in op de bredere aanpak: duidelijk krijgen wat de opdracht omvat, prioriteiten stellen en je beslissingen bespreken.

Behandel toegankelijkheid, transcriptie en opnames apart

Ondertiteling, schermlezers en spraak-naar-tekst zijn niet zomaar gelijk te stellen aan een tool die antwoorden op sollicitatievragen aanlevert. Neem contact op met recruitment of het team voor toegankelijkheid om de functie die je nodig hebt en de mogelijke voorzieningen te bespreken.

Beschrijf de ondersteuning die je nodig hebt en deel geen onnodige persoonlijke details. Bijvoorbeeld: ‘Ik heb nauwkeurige ondertiteling nodig om het gesprek te volgen. Biedt het platform die, of kunnen we een alternatief afspreken?’

Controleer of de voorgestelde tool ook opneemt, samenvat, uploadt of inhoud genereert. Een afspraak over ondertiteling regelt de andere functies niet automatisch. Voeg geen opnamebot zonder goedkeuring toe aan het gesprek alleen omdat je agendasoftware die aanbiedt.

Instructies van de werkgever vervangen de toepasselijke privacy- of toegankelijkheidswetgeving niet. Welke verplichtingen gelden, hangt af van het rechtsgebied en de omstandigheden. Vraag bij een juridisch geschil om lokaal advies en vertrouw daarvoor niet op een algemene checklist voor sollicitatiegesprekken.

Bescherm vertrouwelijke informatie tijdens je voorbereiding

Gebruik waar mogelijk een openbare functieomschrijving en een geanonimiseerde beschrijving van je ervaring. Verwijder klantnamen, niet-openbare financiële gegevens, broncode met toegangsbeperkingen en ander materiaal dat je niet mag delen.

Controleer bij een internationale sollicitatieprocedure welke dienst wordt gebruikt en welke instructies voor gegevensverwerking gelden. Ga er niet van uit dat de locatie van de recruiter aangeeft waar een tool informatie verwerkt. Toestemming om AI te gebruiken en toestemming om documenten van de werkgever te uploaden zijn twee aparte kwesties.

Als je het antwoord niet weet

Een lastige vraag is geen reden om hulp in te schakelen die niet is toegestaan. Vraag om verduidelijking, leg uit wat je weet en geef aan waar je kennis ophoudt.

‘Ik heb niet met precies dat systeem gewerkt. In een vergelijkbare situatie zou ik eerst [relevante factor] controleren. Mag ik vragen of de belangrijkste beperking [A] of [B] is?’

Geef daarna een relevant antwoord en gebruik je onzekerheid niet om de vraag te ontwijken. Lees hoe je je herpakt als je het antwoord op een sollicitatievraag niet weet.

Veelgestelde vragen

Mag ik AI gebruiken omdat de werkgever dat ook doet?

Daarmee heb je nog geen toestemming. Volg de instructies voor kandidaten bij het specifieke assessment en vraag na wat onduidelijk is.

Moet ik vertellen dat ik vooraf voor mezelf heb geoefend?

Volg eventuele voorschriften over wat je moet melden en beantwoord vragen over je voorbereiding eerlijk. Ga er niet van uit dat in elk rechtsgebied en bij elke werkgever dezelfde regels gelden voor wat je moet melden.

Als ik AI op het werk gebruik, mag ik het dan ook tijdens het sollicitatiegesprek?

Daar volgt niet automatisch toestemming uit. Een team kan tools in het dagelijks werk gebruiken en toch bepaalde vaardigheden zonder die tools beoordelen, of een aparte ronde organiseren die expliciet ruimte biedt voor die tools.

Oefen voordat de echte beoordeling begint

Met de oefensollicitatiegesprekken voor specifieke functies van Lyrra kun je via tekst of spraak oefenen op basis van een functieomschrijving en feedback bekijken. Gebruik die oefening om antwoorden te verbeteren die je zelfstandig kunt geven. Deze oefening verandert de regels van de werkgever niet en voorspelt evenmin de uitkomst van je sollicitatie.

De grens is helder: weet welke hulp is toegestaan, bescherm het materiaal dat je gebruikt en zorg dat je het werk en de ervaring die je presenteert kunt uitleggen.

Bronnen en controle van de regels

Richtlijnen van werkgevers gecontroleerd op 18 oktober 2026: de richtlijnen van SAP voor ethisch AI-gebruik bij werving; de AI-richtlijnen van Instacart voor kandidaten; en de richtlijnen van St. James's Place voor starters. Deze voorbeelden leggen geen algemene regels vast voor Europa of Noord-Amerika. Controleer opnieuw de instructies voor jouw functie en assessment.